Gà trong tranh cát Hồng Châu Sa

14/01/2017, 00:22 [GMT+7]

Đã thành thông lệ, mỗi khi Tết đến xuân về, nghệ nhân Trần Thị Thu (phường Vĩnh Hải, TP. Nha Trang) - người sáng lập tranh cát Hồng Châu Sa lại mày mò sáng tạo ra những mẫu tranh về các con giáp. Tết Đinh Dậu năm nay, nghệ nhân cho ra đời nhiều mẫu tranh gà khá đẹp mắt.


Tranh gà của Hồng Châu Sa mang hơi hướng tranh dân gian, trong đó một số mẫu dựa theo tranh Đông Hồ. Nổi tiếng nhất trong số tranh gà của nghệ nhân Trần Thị Thu là bức tranh Em bé ôm gà - từng đươc trao huy chương vàng cho giải thưởng “Hàng Việt Nam chất lượng cao năm 2004”. Bức tranh diễn tả sự khỏe mạnh của em bé với da thịt nở nang, hồng hào, nhất là cách ôm gà của chú bé rất sinh động như ngầm nói lên ước mơ về một cuộc sống đủ đầy.

 

Nghệ nhân Trần Thị Thu bên một số mẫu tranh gà  được làm bằng cát
Nghệ nhân Trần Thị Thu bên một số mẫu tranh gà được làm bằng cát


Ngoài ra, nghệ nhân Trần Thị Thu còn làm các mẫu tranh Gà mẹ gà con (Gà đàn), Gà trống gáy sáng. Với bức tranh Gà mẹ gà con, các nghệ nhân tranh cát Hồng Châu Sa đã vượt qua sự hạn chế của chất liệu, diễn tả sinh động hình ảnh sum vầy của gia đình gà. Trong tranh, gà mẹ đang ngậm mồi chăm chút các con, đàn gà con mỗi con một vẻ nhưng đều hướng về phía gà mẹ trong một bố cục rất chặt chẽ. Bức tranh toát lên tình mẫu tử thiêng liêng, sự đoàn tụ của gia đình gà, đồng thời còn tượng trưng cho sự sung túc, no đủ như ước mơ của người dân quê xưa.


Trong khi đó, tranh Gà trống gáy sáng đường nét rất khỏe khoắn, màu sắc tươi mới. Người xem thấy thích thú với chú gà trống có vóc dáng oai vệ, chân trái dựa nhẹ bên khóm trúc, chân phải đặt lên mỏm đá mấp mô, toàn thân như đang ưỡn lên phía trước, đầu ngẩng cao, đuôi xòe rộng như chuẩn bị cất tiếng gáy đón chào bình minh. Dường như khi làm tranh, nghệ nhân không chỉ mô phỏng theo mẫu tranh xưa mà còn dồn vào đó những tình cảm của riêng mình với chú gà trống thân quen. “Tôi lớn lên ở làng quê nên không xa lạ với những con gà trống gáy sáng. Bao năm đã qua, nhưng tôi vẫn nhớ như in tiếng gà gáy dõng dạc báo thức mọi người thức dậy đi làm đồng, trẻ em chuẩn bị đến trường. Khi làm tranh, tôi luôn nhớ về những chú gà trống trong ký ức tuổi thơ nơi làng quê”, bà Thu nói.

 


Ngoài các mẫu tranh có sẵn, năm nay nghệ nhân Trần Thị Thu còn làm thêm các mẫu tranh mới như: Gà trống - gà mái, Gà mẹ ấp trứng... Khi làm các bức tranh gà, bà Thu đã nghiên cứu về hình dáng, thế đứng của gà sao cho đẹp mắt, đồng thời nói lên được tâm tình mà người làm tranh gửi gắm. Đơn cử, khi làm tranh Gà trống - gà mái đang độ tuổi trổ mã, bà chọn những màu cát tươi tắn, thể hiện con gà trống choai có bộ lông rực rỡ, mào gà đỏ chót, dáng điệu như đang ve vãn nàng gà mái lông vàng mượt đầy “nữ tính”. Bức tranh dường như có cái tình tứ, tinh nghịch của tranh dân gian, gợi nên ước mơ về hạnh phúc lứa đôi.


Những ngày này, đến thăm Hội quán vịnh Nha Trang tại Hòn Chồng hay dạo bước Tháp Bà, du khách sẽ thấy tranh cát Hồng Châu Sa trưng bày khá nhiều. Khách có thể chọn cho mình bức tranh Gà trống gáy sáng trông rất oai vệ để cầu một năm làm ăn sung túc; bức tranh Gà mẹ gà con với mong ước về sự đoàn kết trong gia đình; hay bức tranh Gà trống - gà mái để mơ về hạnh phúc lứa đôi. Chọn mua bức tranh Gà trống gáy sáng, ông Nguyễn Văn Năm - du khách đến từ Phú Yên nói: “Tôi rất thích các mẫu tranh gà của Hồng Châu Sa bởi màu sắc rất dân dã, tạo hình duyên dáng. Tranh rất có hồn, phần nào đó có sự thô mộc giống như tranh dân gian ngày xưa”.


Ngày xuân, giữa bộn bề cuộc sống, giữa muôn thứ trưng bày, đôi khi nhìn ngắm một bức tranh cát giản dị, gần với phong cách dân gian cũng đem lại cảm giác vui tươi, nhẹ nhõm. Người xưa chơi tranh Tết không chỉ để trang trí, mà còn gửi gắm trong tranh cả một ước vọng về một năm sung túc, an lành… Và tranh cát Hồng Châu Sa đã đem lại cho người mua được điều đó.


XUÂN THÀNH

;